Milenijne Cele Rozwoju zostały przyjęte w Deklaracji Milenijnej przez przywódców 189 państw na szczycie Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2000 roku. Osiem Milenijnych Celów stanowi wymierne zobowiązanie społeczności międzynarodowej, w tym Polski, do redukcji ubóstwa i głodu, zapewnienia równego statusu kobiet i mężczyzn, poprawy stanu zdrowia, poprawy stanu edukacji, walki z AIDS, ochrony środowiska naturalnego a także zbudowania globalnego partnerstwa między narodami na rzecz rozwoju. Zobowiązania dotyczą spełnienia wyznaczonych celów do 2015 roku zarówno przez kraje rozwijające się, kraje w okresie transformacji, jak i państwa wysoko rozwinięte.

Cel 1: Wyeliminować skrajne ubóstwo i głód

Pierwszy Milenijny Cel Rozwoju jest jednocześnie celem priorytetowym dla społeczności międzynarodowej. W samej Azji w latach 1990-1999 liczba ludzi żyjących za mniej niż 1 USD dziennie spadła o 226 mln ludzi. Jednak w niektórych regionach świata zanotowano wzrost ubóstwa. W krajach Afryki Subsaharyjskiej połowa mieszkańców żyje w skrajnej nędzy. Podobnie w ostatnich latach notowany jest wzrost ubóstwa w b. republikach ZSRR. Najważniejsze zobowiązanie: zmniejszyć do 2015 roku o połowę liczbę ludzi, których dochód nie przekracza 1 dolara dziennie.

Fakty: Czy wiesz, że obecnie 1,2 miliarda ludzi żyje za mniej niż 1 dolara dziennie? Czy wiesz, że na całym świecie jest 800 mln niedożywionych ludzi? Czy wiesz, że połowa mieszkańców Afryki Subsaharyjskiej żyje w skrajnej nędzy?

Cel 2: Zapewnić powszechne nauczanie na poziomie podstawowym

Zgodnie z Deklaracją Milenijną powszechna edukacja jest podstawowym prawem człowieka i jest kluczowym czynnikiem ograniczającym skrajne ubóstwo. Jednak w najsłabiej rozwiniętych państwach, tylko 60-80 % dzieci w wieku szkolnym uczęszcza do szkół podstawowych. Większość państw, oprócz krajów Afryki Subsaharyjskiej, jest na dobrej drodze do realizacji tego celu. Najważniejsze zobowiązanie: zapewnić do 2015 roku wszystkim chłopcom i dziewczętom możliwość ukończenia pełnego cyklu nauki na poziomie podstawowym.

Fakty: Czy wiesz, że w najbiedniejszych krajach co piąte dziecko nie chodzi do szkoły? Czy wiesz, że 114 milionów dzieci w wieku szkolnym nie chodzi do szkoły?

Cel 3: Promować równość płci i awans społeczny kobiet

Pomimo postępu w rozwoju edukacji dziewcząt, w co czwartym państwie świata nie jest zachowana równość płci w dostępie do edukacji. W 18 państwach Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej mniej niż 80 dziewcząt przypada na 100 chłopców chodzących do szkoły. W skali globalnej kobiety zajmują niecałe 15 proc. miejsc w parlamentach krajowych. Większość wskaźników równości płci poprawia się, jednak w niektórych notuje się negatywne tendencje, np. w zrównaniu zatrudnienia w sektorach pozarolnicznych na Bliskim Wschodzie czy w Ameryce Północnej. Najważniejsze zobowiązanie: wyeliminować nierówny dostęp płci do pierwszego i drugiego szczebla edukacyjnego do 2005 roku, a na wszystkich szczeblach do 2015 roku.

Fakty: Czy wiesz, że ponad 63 mln dziewczynek nie chodzi do szkoły podstawowej? Czy wiesz, że średnio kobiety zarabiają o 1/3 mniej niż mężczyźni? Czy wiesz, że na całym świecie jest 575 mln kobiet nieumiejących czytać i pisać?

Cel 4: Ograniczyć umieralność dzieci

W latach 1990-tych zanotowano niewielki postęp w skali globalnej w ograniczaniu śmiertelności dzieci mimo obniżenia tego wskaźnika od 1980 roku o 4 mln zgonów rocznie. W 14 państwach zanotowano wzrost umieralności dzieci. Dotyczy to 9 krajów Afryki Subsaharyjskiej, gdzie rocznie umiera ok. 4,5 mln dzieci w wieku do 5 lat. Znaczącej większości zgonów dzieci można łatwo uniknąć przy niewielkich nakładach finansowych i odpowiednich procedurach. Najważniejsze zobowiązanie: zmniejszyć o 2/3 wskaźnik umieralności dzieci w wieku do lat 5 w latach 1990-2015.

Fakty: Czy wiesz, że co roku prawie 11 milionów dzieci umiera na uleczalne choroby? Czy wiesz, że wydłużenie procesu edukacji matek o jeden rok zmniejsza śmiertelność dzieci o 5-10 proc.?

Cel 5: Poprawić opiekę zdrowotną nad matkami

99 proc. zgonów kobiet w ciąży notuje się w krajach rozwijających się. W regionie Afryki Subsaharyjskiej ryzyko śmierci matek w całym ich życiu jest jak 1 do 16 wobec proporcji 1 do 2800 w krajach wysoko rozwiniętych. Zgony kobiet w ciąży i podczas porodu mają miejsce przede wszystkim z powodu nieodpowiedniego systemu opieki zdrowotnej, głównie na terenach wiejskich. Brakuje wyposażenia szpitali i wyszkolonego personelu. Większość tych zgonów można by uniknąć stosując podstawową opiekę lekarską, niestety postęp w tej dziedzinie jest niewielki. W regionie Afryki Subsaharyjskiej nie notuje się spadku zgonów kobiet w ciąży. Najważniejsze zobowiązanie: zmniejszyć o 3/4 wskaźnik umieralności matek w latach 1990-2015.

Fakty: Czy wiesz, że w krajach rozwijających się co roku umiera pół miliona kobiet w ciąży, czyli jedna kobieta co minutę? Czy wiesz, że w krajach rozwijających się tylko co druga kobieta w ciąży ma profesjonalną opiekę lekarską?

Cel 6: Ograniczyć rozprzestrzenianie się HIV/AIDS, malarii i innych chorób zakaźnych

Ok. milion ludzi umiera rocznie na malarię i 1,6 miliona na gruźlicę. Największym wyzwaniem w zakresie zdrowia jest jednak HIV/AIDS, który zbiera największe żniwo w mieszkańcach Afryki Subsaharyjskiej i zagraża innym regionom świata. Realizacja tego celu będzie miała kluczowe znaczenie w osiągnięciu pozostałych Milenijnych Celów Rozwoju. W skali globalnej wiele krajów rozwijających się skutecznie przeciwdziała rozprzestrzenianiu się wirusa HIV (pozytywne przykłady polityki Brazylii, Senegalu, Tajlandii czy Ugandy), jednak ciągle jest zbyt wiele państw, w których te działania nie przynoszą pożądanych rezultatów. Znikoma grupa ludzi zakażonych HIV w krajach rozwijających się otrzymuje leki. Realizacja tego celu będzie zależała w dużym stopniu od zaangażowania rządów, organizacji międzynarodowych i biznesu w ciągu najbliższych lat. 95 proc. osób z HIV pochodzi z krajów rozwijających się. W samym 2003 roku przybyło 5 mln nowych zakażeń. Obecnie największy wzrost zakażeń HIV notowany jest w regionie Europy Wschodniej i b. republik ZSRR. Najważniejsze zobowiązanie: powstrzymać do 2015 roku rozprzestrzenianie się HIV/AIDS i ograniczyć liczbę nowych zakażeń.

Fakty: Czy wiesz, że na całym świecie ponad 40 mln ludzi żyje z HIV/AIDS? Czy wiesz, że codziennie 14 tys. osób zakaża się na całym świecie wirusem HIV? Czy wiesz, że w niektórych krajach afrykańskich ponad 30 proc. społeczeństwa jest nosicielem wirusa HIV? Czy wiesz, że epidemia HIV obniżyła średnią wieku w wielu krajach Afryki do 40 lat?

Cel 7: Zapewnić ochronę środowiska naturalnego

Zmiany klimatu i zmniejszanie się różnorodności biologicznej nie uznają granic. 7 Milenijny Cel Rozwoju najlepiej pokazuje zależności między rozwojem państw biednych i bogatych. Stan środowiska naturalnego ma kolosalne znaczenie dla zmniejszania skali ubóstwa, rozwoju rolnictwa, poprawy jakości żywienia i jakości wody. Ten Cel ma zapewnić zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych. Na razie notuje się stałe ograniczanie zasobów naturalnych, zwiększone zanieczyszczanie powietrza i wody a także wzrost liczby gatunków zagrożonych wyginięciem. Najważniejsze zobowiązanie: do 2015 roku zmniejszyć o połowę liczbę ludzi pozbawionych stałego dostępu do czystej pitnej wody.

Fakty: Czy wiesz, że ponad miliard ludzi nie ma stałego dostępu do wody pitnej? Czy wiesz, że na całym świecie 2,4 miliarda ludzi nie ma dostępu do środków czystości? Czy wiesz, że powierzchnia lasów na całym świecie zmalała w ostatnich dziesięciu latach o prawie 100 milionów hektarów?

Cel 8: Stworzyć globalne partnerskie porozumienie na rzecz rozwoju

8 Milenijny Cel Rozwoju jest zaadresowany przede wszystkim do państw wysoko rozwiniętych i jest środkiem do realizacji pozostałych siedmiu Celów. Jego treścią jest zawiązanie globalnego porozumienia między krajami biednymi i bogatymi na rzecz rozwoju. W obowiązkach krajów biednych leży przede wszystkim poprawa demokratycznego zarządzania i gospodarowania środkami pomocowymi. Z kolei państwa donorzy są zobowiązani do zwiększenia tej pomocy i ukierunkowania jej na realizację Milenijnych Celów Rozwoju. Państwa te powinny także rozwiązać problem nadmiernego zadłużenia krajów rozwijających się i stworzyć warunki do ich rozwoju, np. poprzez ułatwienie dostępu do nowoczesnych technologii. Bariery handlowe i subsydiowanie rodzimego rolnictwa w krajach wysoko rozwiniętych zostały w znacznym stopniu ograniczone w ostatnich latach, jednak są one nadal poważną przeszkodą w rozwoju wymiany handlowej z krajami rozwijającymi się. Najważniejsze zobowiązanie: dopracować dostępny dla wszystkich, oparty na jasnych przepisach, przewidywalny i nikogo nie dyskryminujący system handlowo-finansowy, zwiększyć skalę redukcji zadłużenia krajów rozwijających się.

Fakty: Czy wiesz, że wysoko rozwinięte państwa przeznaczają na rozwój biedniejszych krajów 68 miliardów dolarów rocznie? Czy wiesz, że kraje wysoko rozwinięte przeznaczają ok. 300 miliardów dolarów rocznie na dotacje dla rolnictwa?